Chỉ số không bị vỡ

Dấu ngoặc nhọn cho chỉ số nhiều ký tự, dấu phẩy trên và dấu chấm.

Chỉ số không bị vỡ

Chỉ số dưới và chỉ số trên là cú pháp toán đầu tiên mà ai cũng học trong LaTeX, đồng thời là nguồn của kết quả khó hiểu đầu tiên mà ai cũng gặp. Dấu gạch dưới _ hạ phần đứng sau xuống, dấu mũ ^ nâng nó lên, và cả hai chỉ áp dụng cho đúng một ký tự trừ khi bạn nói khác đi. Quy tắc một ký tự đó là nguyên nhân của gần như mọi chỉ số bị hỏng mà bạn sẽ gặp.

Các dạng cơ bản

x_i x^2
x_{ij} x^{2n}
x_i^2 x_{i_j}^{2n}

x_i đặt một chữ i vào vị trí chỉ số dưới và x^2 nâng một chữ số 2. Vì _ và ^ chỉ lấy đúng một token kế tiếp, mọi thứ dài hơn một ký tự đều phải đặt trong dấu ngoặc nhọn: x_{ij} đặt cả hai chữ cái xuống dưới, và x^{2n} nâng cả 2n lên. Bạn có thể gắn cả chỉ số dưới lẫn chỉ số trên vào cùng một ký hiệu, theo thứ tự nào cũng được, và LaTeX sẽ xếp chồng chúng đúng: x_i^2. Các chỉ số cũng lồng nhau được. Trong x_{i_j}, j là chỉ số dưới của i, mà i lại là chỉ số dưới của x, và mỗi cấp được dàn nhỏ dần.

Chỉ số nhiều ký tự phải dùng dấu ngoặc nhọn: x_ij nghĩa là x_i rồi đến j. LaTeX không báo lỗi này, vì x_i theo sau là biến j hoàn toàn là toán hợp lệ. Công thức vẫn biên dịch được, thoạt nhìn gần như đúng, nhưng mang nghĩa khác. Hãy tập thói quen dùng ngoặc nhọn từ sớm. Khi còn nghi ngờ, cứ đặt chỉ số vào ngoặc nhọn.

Cái bẫy tương tự xuất hiện ở các cận. \sum_i=1^n không làm đúng như vẻ ngoài của nó. Dạng đúng là \sum_{i=1}^{n}, trong đó cả i=1 là một chỉ số dưới nằm trong ngoặc nhọn. Nếu bạn dùng _ hoặc ^ hoàn toàn bên ngoài chế độ toán, bạn sẽ gặp lỗi kinh điển được nói đến trong Lỗi Missing $ inserted.

Dấu phẩy trên và dấu chấm

f' f'' \dot{x} \ddot{x}

Với đạo hàm, bạn hiếm khi muốn một chỉ số trên theo đúng nghĩa. Phím dấu nháy đơn tạo ra dấu phẩy trên (prime): f' hiện ra là f với một dấu prime, f'' với hai dấu, và LaTeX tự lo việc nâng và khoảng cách, nên không cần dùng f^{\prime}. Với đạo hàm theo thời gian kiểu vật lý, \dot{x} đặt một dấu chấm lên trên x và \ddot{x} đặt hai dấu chấm. Đây là các dấu phụ (accent), nên đối số của chúng nằm trong ngoặc nhọn.

Thêm một điểm tinh tế: nếu cần chỉ số trên sau dấu prime, chỉ việc nối chúng lại, như f'^2. LaTeX gộp chúng thành một cụm chỉ số trên duy nhất.

Kiểm tra kết quả

Cách nhanh nhất để thấm quy tắc ngoặc nhọn là gõ x_ij và x_{ij} cạnh nhau trong sân chơi trực tiếp và xem hai kết quả khác nhau thế nào. Mỗi khi một chỉ số trong tài liệu đã biên dịch trông sai sai, điều đầu tiên cần kiểm tra là xem có thiếu một cặp ngoặc nhọn không.

Quay lại Kỹ thuật viết phương trình