# Yazım, dil bilgisi ve akademik üslup

LaTeX, Markdown ve Typst belgelerini yerel olarak redakte edin, kesin düzeltmeler uygulayın ve hangi sözcüklerin, bulguların ve üslup kurallarının çalışmanıza ait olduğuna karar verin.

Redaksiyon bir cümleyi bitirmenize yardımcı olmalı, içindeki her simgeyle tartışmamalı. Oleafly, biçimlendirme işaretlerinizin çevresindeki düzyazıyı denetler, taslağı cihazınızda tutar ve her bulguya bir açıklama ile bir çözüm yolu verir.

İşi iki yerel motor paylaşır:

- **Hunspell**, yazımı tam olarak seçtiğiniz sözlüğe karşı denetler.
- **Harper**, İngilizce dil bilgisi, kullanım, bölgesel kullanım ve üslubu denetler.

Bunlar bir arka plan çalışanında yürür. Makaleniz bir dil bilgisi hizmetine yüklenmez.

## Redaksiyonu açın

![Ayarlar → Genel. Redaksiyon denetimleri, Çevrimdışı kip ve tur ayarlarının üstünde yer alır.](https://cdn.oleafly.com/images/screenshots/desktop/docs/settings-general-dark-window-v2.png#view=519,89,883,902)

**Ayarlar → Genel** bölümünü açın:

1. Sözlük temelli yazım denetimi için **Yazım denetimi** seçeneğini açın.
2. İngilizce dil bilgisi ve üslup için **Dil bilgisi ve üslup (Harper)** seçeneğini açın.
3. Harper'ın izleyeceği **İngilizce lehçesini** seçin.
4. Hunspell'in kullanacağı **Yazım sözlüğünü** seçin.
5. **Bölgesel kullanım önerilerini** ve **Sözcük seçimi önerilerini** isteyip istemediğinize karar verin.

Dil bilgisi lehçesi ile yazım sözlüğü bilerek ayrı tutulur. Britanya İngilizcesi dil bilgisi kurallarını Britanya sözlüğüyle eşleştirebilir ya da İngilizce dil bilgisini kapalı bırakırken Almanca veya Fransızca bir yazım sözlüğü kullanabilirsiniz.

Uygulamayla birlikte beş yazım paketi gelir: İngilizce (ABD), İngilizce (İngiltere), İngilizce (Avustralya), Almanca ve Fransızca. Başka bir dil seçerseniz Oleafly o dilin paketini bir kez indirir ve çevrimdışı kullanım için saklar. Harper dil bilgisi ABD, İngiltere, Avustralya, Kanada ve Hindistan İngilizcesini destekler.

## Oleafly neyi okur

Redaksiyon şunlarda çalışır:

- LaTeX Kaynak ve Görsel düzenleme;
- Markdown Kaynak ve Görsel düzenleme;
- Typst Kaynak ve Görsel düzenleme.

Komutlar, açıklamalar, matematik, atıf söz dizimi, üst veriler, URL'ler ve koda benzeyen bölgeler dışarıda bırakılır. Başlıklar, vurgu, altyazılar, dipnotlar ve liste etiketleri gibi yapılardaki düzyazı denetlenebilir kalır.

Örneğin şu LaTeX belgesinde:

```latex
\section{A clearer result}
The estimates is stable for $n > 20$; see \cite{lee2026}.
```

Harper, `\section`, `$n > 20$` ve `\cite{lee2026}` öğelerine dokunmazken “estimates is” ifadesini işaretleyebilir.

Typst'te içerik argümanlarının içindeki metin de denetlenir: şekil altyazıları, tablo ve ızgara hücreleri, dipnotlar ve `title:` ile `abstract:` gibi şablon alanları. Kod atlanır: `#context` ifadesinden sonrası, koddaki dizeler, etiketler, başvurular ve ham bloklar dahil. `\u{e9}` gibi bir kaçış dizisi, temsil ettiği harf olarak okunur; burada é. Bir altyazıya veya hücreye yazılan `"` metin sayılır; bu yüzden denetimi kısa kesmez ve dil bilgisi, yazımın okuduğu aynı metni okur. Proje içindeki bir `typst-packages` klasörüne kopyalanmış dosyalar redakte edilmez.

Hiçbir maskeleme sistemi her özel makroyu anlayamaz. Bir proje komutu yazdırılabilir düzyazı içeriyorsa ve metin atlanıyorsa, komutu geçici olarak genişletin ya da o pasajı düz bir paragrafta redakte edin.

## Bir bulguyu düzeltin

Kartını açmak için altı çizili bir sözcüğü seçin. Kart, ne bulunduğunu adlandırır, dil bilgisi bulguları için Harper kuralını gösterir ve geçerli olan eylemleri sunar.

### Yazım eylemleri

- Yerine koyma adaylarından birini seçin; seçim kaynağın tam o aralığına uygulanır.
- **Bu projede yok say**, makaleye özgü bir terimi proje sözlüğüne ekler.
- **Her yerde yok say**, kişisel bir terimi genel sözlüğe ekler.
- **Şimdilik yok say**, sözcüğü geçerli uygulama oturumu boyunca gizler.

Bir çalışma kısaltması, katılımcı kodu veya yalnızca tek bir makalede kullanılan uzman terim için proje kapsamını kullanın. Adınız, kurumunuz veya projeler genelinde kullandığınız sözcük hazinesi için genel kapsamı kullanın.

### Dil bilgisi ve üslup eylemleri

- Önerilen bir yerine koymayı, silmeyi veya eklemeyi uygulayın.
- **Bu projede yok say**, aynı kural başka yerlerde etkin kalırken o kuralı yalnızca o cümlede gizler.
- **Kuralı kapat**, adı geçen Harper kuralını projeler genelinde devre dışı bırakır.

Bir bulguyu yok saymak, oturumun geri kalanında aynı metindeki çakışan bulguları da temizler. Bu, az önce kapattığınız altı çizginin hemen altında ikinci bir altı çizginin görünmesini engeller.

## Akademik profil

Harper, sohbet ve e-posta dahil genel düzyazı için tasarlanmıştır. Varsayılanlarından bazıları normal akademik yazımla çelişir. Oleafly'nin akademik profili bu yüzden belgelenmiş bir kural kümesini kapalı tutar; uzun cümlelere, çekince ifadelerine, `kB` ve `min` gibi standart kısaltmalara, Oxford virgül tartışmasının tek tarafına veya kaynak biçimlendirmesine ait tire kurallarına itiraz eden kurallar bu kümededir.

Her profil kuralını, kapalı olma nedenini ve bir örneği görmek için **Ayarlar → Sözlük → Dil bilgisi kuralları ve kapatılan bulgular** bölümünü açın. Hedef derginize ya da kurum üslubunuza uyan her kuralı açın.

Aynı bölüm şunları yapmanızı sağlar:

- bir bulgu kartından kapattığınız bir kuralı geri getirmek;
- daha önce yok saydığınız proje bulgularını göstermek;
- proje veya genel sözlükteki sözcükleri kaldırmak;
- ilgisiz ayarları değiştirmeden redaksiyon özelleştirmelerini sıfırlamak.

:::caution["Boring Words" neden kullanılamıyor]
`BoringWords` kuralı, uygulamayla birlikte gelen Harper 2.10 denetleyicisini çökertebilir. Oleafly yalnızca bu kuralı zorla kapatır, böylece redaksiyonun geri kalanı güvenilir kalır. Bu kural, yukarı akıştaki hata düzeltildikten ve birlikte gelen sürüme karşı doğrulandıktan sonra geri dönebilir.
:::

## Daha dar bir denetim ne zaman kullanılır

Bir ürün adı, kod tanımlayıcısı veya alıntılanmış bir ifade bilerek başka bir lehçenin ögesini kullanıyorsa bölgesel kullanım önerilerini kapatın. Daha sessiz bir yazım ve dil bilgisi denetimi istiyorsanız sözcük seçimi önerilerini kapatın. Yalnızca sözlük geri bildirimi gerekiyorsa Harper'ı kapatın ve Yazım denetimini açık bırakın.

Yaklaşık 150.000 karakterden uzun dosyalarda, yazma akıcılığını korumak için dil bilgisi denetimi atlanır. Uzun bir makaleyi dahil edilen dosyalara ayırın ya da her seferinde bir bölümü redakte edin. Yazım denetimi bağımsız olarak devam edebilir.

## Redaksiyonun karar veremeyeceği şeyler

Oleafly bir uyumsuzluğu, yinelenen bir sözcüğü veya tuhaf bir örüntüyü bulabilir; ancak bir iddiayı doğrulayamaz, kanıtın gücünü yargılayamaz, yeniden yazılmış bir metnin her nüansını koruyamaz ve alana özgü bir söz seçiminin bilerek yapıldığını bilemez.

Bir öneriyi uyguladıktan sonra cümleyi okuyun. Son tur için belgeyi derleyin ve düzyazıyı bağlam içinde gözden geçirin; altyazılar, başlıklar, dipnotlar ve kaynakça dahil.

Masaüstü arayüz dili redaksiyondan bağımsızdır. [Dil ve yerelleştirme](/docs/localization/) sayfası, İngilizce bir makaleyle Çince bir arayüzü ya da başka bir yazım diliyle İngilizce arayüzü nasıl kullanacağınızı açıklar.
